Chełmno na weekend: gotyk, mury obronne i spacer po mieście zakochanych

Wyobraź sobie miasto, w którym czas mierzy się uderzeniami dzwonów z sześciu gotyckich kościołów, a każda uliczka kończy się widokiem na mury obronne lub dolinę Wisły. Kiedy pierwszy raz wjeżdżasz do Chełmna, uderza Cię niesamowity porządek urbanistyczny (to jedno z najlepiej zaplanowanych średniowiecznych miast w Europie). Chełmno na weekend to propozycja dla tych, którzy kochają historię, ale nie znoszą tłumów znanych z Krakowa czy Gdańska. Tutaj, zamiast gwaru wycieczek szkolnych, usłyszysz szum liści w Parku Nowe Planty.

Szczerze? Wiele osób omija Chełmno, pędząc autostradą A1 nad morze. To błąd, którego sam kiedyś żałowałem. Dopiero gdy zatrzymałem się tu na dłużej, odkryłem, że to miasto ma w sobie dostojeństwo, którego próżno szukać gdzie indziej. Jeśli lubisz spacerować z aparatem w ręku, przygotuj zapasowe baterie. Czerwona cegła gotyku o zachodzie słońca wygląda tu tak, jakby płonęła.

Co zobaczyć w Chełmnie, spacerując bez pośpiechu?

Zwiedzanie najlepiej zacząć od Rynku. Tutejszy Ratusz to biała perła renesansu, która stoi dumnie na środku placu. To tutaj znajduje się słynny "pręt chełmiński" (miara o długości 4,35 m), według której wytyczano miasta w całych Prusach. Jeśli planujesz Chełmno na weekend, Twoim głównym punktem musi być Fara pw. Wniebowzięcia NMP. To tam, w bocznej kaplicy, spoczywają relikwie św. Walentego. Choć miasto promuje się jako "Miasto Zakochanych", nie jest to jarmarczne. To raczej elegancja z nutką romantyzmu.

Kolejnym etapem spaceru są mury obronne. Zachowały się niemal w całości (ponad 2 kilometry!). Spacer wzdłuż nich to czysta przyjemność, choć pamiętaj, że większość uliczek na Starym Mieście jest wybrukowana "kocimi łbami". Solidne buty z grubszą podeszwą to nie sugestia, to konieczność, jeśli nie chcesz wrócić do hotelu z bólem stóp. Bilet wstępu na wieżę kościoła farnego kosztuje ok. 10-15 PLN, a panorama na dolinę Wisły z góry rekompensuje każdy stopień schodów (a jest ich sporo i są dość wąskie).

Jeśli jesteś fanem polskiego kina, Chełmno może wydać Ci się dziwnie znajome. To właśnie tutaj kręcono sceny do mrocznego serialu "Pajęczyna" z Joanną Kulig. Miasto ze swoimi surowymi, ceglanymi murami i mglistymi porankami nad Wisłą idealnie oddało klimat tajemnicy. W literaturze Chełmno pojawia się często w kontekście krzyżackim (polecam wrócić do Karola Bunscha), ukazując miasto jako potężną twierdzę, która przez wieki była kluczem do panowania nad dolną Wisłą.

Chełmno i okolice: co warto zobaczyć w promieniu 10 kilometrów?

Gdy już nasycisz się gotykiem w obrębie murów, warto wsiąść w auto i podjechać do sąsiedniego Świecia. To tylko 10 minut drogi, a tam czeka na Ciebie Zamek Krzyżacki. W odróżnieniu od tego w Malborku, ten w Świeciu jest surowy i malowniczo położony w widłach Wisły i Wdy. Wejście na wieżę zamkową (bilet ok. 15-20 PLN) pozwala zobaczyć Chełmno z zupełnie innej perspektywy. Widać wtedy wyraźnie, jak miasto "siedzi" na wysokim wzgórzu.

Dla osób szukających natury polecam wycieczkę do Starogrodu (ok. 7 km od Chełmna). To tam znajduje się Góra św. Wawrzyńca. Kiedyś stał tu pierwszy zamek krzyżacki w regionie, dziś to punkt widokowy z jedną z najpiękniejszych panoram doliny Wisły w Polsce. Trasa z Chełmna do Starogrodu to świetny pomysł na krótką wycieczkę rowerową lub spokojny przejazd samochodem przez sady, które wiosną (maj) wyglądają jak białe morze kwiatów.

Gdzie zjeść w Chełmnie i co spróbować?

Kuchnia regionu to przede wszystkim gęsina. Jesteśmy w sercu Kujaw i Pomorza, gdzie tradycje hodowli gęsi białej kołudzkiej są bardzo silne. W lokalnych restauracjach na Starym Mieście szukaj pierogów z gęsiną lub pieczonego uda gęsiego podawanego z modrą kapustą i kluskami (obiad dla osoby to wydatek ok. 50-80 PLN). Jeśli trafisz na okres około 11 listopada, trafisz na prawdziwe święto tego mięsa.

Nie możesz wyjechać z Chełmna bez spróbowania słynnych bułeczek z lubczykiem. To lokalny specjał nawiązujący do tradycji św. Walentego. Kupisz je w większości piekarni przy ulicy Grudziądzkiej (główny deptak). Kosztują grosze (ok. 3-4 PLN), a ich ziołowy aromat jest bardzo charakterystyczny. Na kawę i deser warto zajść do kawiarni przy rynku (kawa ok. 12-16 PLN, domowe ciasto ok. 15 PLN). Ceny są tu znacznie niższe niż w Toruniu, a jakość produktów często wyższa, bo miejsca te żyją z lokalnych mieszkańców, a nie tylko z jednorazowych turystów.

Przeczytaj tez

• Toruń na weekend: Gotycki spacer śladami piernika, Kopernika i flisaka
• Weekend w Barcelonie
• Berlin na weekendowy city break

Praktycznik podróżnika: dojazd z Polski, koszty i nocleg w Chełmnie

Dojazd do Chełmna jest wyjątkowo prosty. Miasto leży tuż przy trasie S5 i niedaleko węzła autostrady A1 (zjazd w Lisewie).

• Z Warszawy: ok. 2,5 – 3 godziny (A2, a potem A1).
• Z Gdańska: ok. 1 godzina 15 minut (A1).
• Z Poznania: ok. 2 godziny (S5).

Jeśli podróżujesz pociągiem, musisz dojechać do stacji Terespol Pomorski lub Bydgoszcz, a stamtąd autobusem (kursują często, bilet ok. 10-15 PLN). Na miejscu auto najlepiej zostawić na jednym z parkingów pod murami obronnymi (np. przy Bramie Grudziądzkiej). W weekendy strefa parkowania w centrum często jest bezpłatna, ale miejsca szybko się zajmują.

Jeśli chodzi o nocleg w Chełmnie, polecam hotele w zabytkowych kamienicach lub dawnych spichlerzach. Komfortowy pokój 2-osobowy w standardzie 3 gwiazdek to koszt ok. 280-450 PLN za dobę. Wiele z tych miejsc oferuje śniadania z lokalnymi serami i wędlinami, co jest świetnym startem dnia. Najlepsza pora na wizytę? Maj, czerwiec lub wrzesień. W lipcu i sierpniu na brukowanych uliczkach bywa bardzo gorąco, a kamień długo oddaje ciepło.

Najważniejsze, co możesz zrobić przed wyjazdem, to sprawdzić godziny otwarcia wieży fary i Muzeum Ziemi Chełmińskiej w Ratuszu (w poniedziałki często są zamknięte). Jeśli masz tylko jeden dzień, skup się na spacerze wzdłuż murów i wizycie w Farze. Jeśli masz dwa dni, koniecznie odwiedź Świecie. Chełmno uczy, że piękno nie musi być głośne, by robić wrażenie.